۱۰ اکتبر ۲۰۲۶ - طبق مطالعه‌ای که در مجله لانست منتشر شده است، طی سه دهه گذشته، تفاوت در سطح کلسترول ناسالم و فشار خون بین بزرگسالان سالمند مبتلا به چاقی و افراد با شاخص توده بدنی (BMI) نرمال، در چندین کشور با درآمد بالا، کاهش یافته یا از بین رفته است. نویسندگان معتقدند این روند ناشی از استفاده بیشتر و احتمالاً متمرکزتر از داروهای کاهش‌دهنده کلسترول (مانند استاتین‌ها) و داروهای فشار خون در افراد بالای ۴۰ سالِ مبتلا به چاقی در کشورهای با درآمد بالا است.
چاقی با افزایش فشار خون و سطح کلسترول ناسالم شناخته می‌شود که می‌تواند بر سلامت قلب و عروق تأثیر گذاشته و خطر حمله قلبی، نارسایی قلبی و سکته مغزی را افزایش دهد. با این حال، پیش از این مطالعه، اطلاعات کمی درباره وضعیت فشار خون و کلسترول افراد مبتلا به چاقی در مقایسه با افراد دارای BMIنرمال و نحوه تغییرات آنها وجود داشت.
پروفسور مجید عزتی، از دانشکده سلامت عمومی کالج امپریال لندن (انگلستان)، گفت: «مطالعه ما نشان می‌دهد که در کشورهای با درآمد بالا، مصرف دارو برای کاهش فشار خون و کلسترول به بزرگسالان میان‌سال و سالمند کمک کرده است تا خطر ابتلای خود به بیماری های قلبی-عروقی را به سطوحی مشابه با افراد دارای BMIنرمال کاهش دهند.»
او در ادامه افزود: «در دورانی که داروهای کاهش وزن در حال گسترش هستند، نتایج ما تصویری از سلامت قلبی-عروقی افرادی ارائه می‌دهد که احتمالاً این داروها برایشان تجویز خواهد شد؛ این امر به سیستم‌های سلامت اجازه می‌دهد تا درک کنند درمان‌های فشار خون و کلسترول چگونه در کنار داروهای کاهش وزن به جمعیت سود می‌رسانند.»
این مطالعه داده‌های مربوط به فشار خون و کلسترول را در افراد مبتلا به چاقی، دارای اضافه‌وزن و دارای BMIنرمال را از ۱۱۰ مجموعه داده سلامت، شامل تقریباً یک میلیون شرکت‌کننده از سال ۱۹۹۰ تا ۲۰۲۴ در هفت کشور با درآمد بالا (انگلستان، ایالات متحده، ژاپن، کره جنوبی، تایوان، تایلند و فنلاند) تحلیل کرد.
همگرایی شاخص‌های ریسک قلبی-عروقی
این مطالعه نشان داد که در دهه ۱۹۹۰، بزرگسالان مبتلا به چاقی به‌طور کلی فشار خون و سطح کلسترول لیپوپروتئین با چگالی بالا (non-HDL) بالاتری نسبت به افراد با BMIنرمال داشتند. از سال ۱۹۹۰، در اکثر کشورهای مورد مطالعه از جمله انگلستان و ایالات متحده، فشار خون و کلسترول ناسالم در میان بزرگسالان میان‌سال و سالمند (۴۰ تا ۷۹ سال) مبتلا به چاقی و اضافه‌وزن، با شیب تندتری نسبت به افراد با BMIنرمال کاهش یافته و در طول زمان این شکاف را از بین برده است. استثنائات، کشورهای تایوان و تایلند بودند که این همگرایی در آنها به اندازه سایر کشورها به‌طور همگانی مشاهده نشد.
این یافته‌ها در بزرگسالان سالمند (۶۰ تا ۷۹ سال) بسیار چشمگیر بود. در انگلستان و ایالات متحده، سالمندان مبتلا به چاقی (به‌ویژه چاقی مفرط) در پایان دوره مطالعه، فشار خون و سطح کلسترول ناسالم مشابه یا حتی کمتری نسبت به سالمندان با BMIنرمال داشتند.
احتمال نقش داروهای قلبی در این همگرایی
طی سه دهه گذشته، احتمال تجویز داروهای کاهش‌دهنده کلسترول (مانند استاتین) و داروهای فشار خون برای افراد مبتلا به چاقی، بیشتر از افراد با BMI نرمال بوده است. این شکاف به‌ویژه در بزرگسالان سالمند مشهود بود. برای مثال، در انگلستان و ایالات متحده، تا اوایل دهه ۲۰۲۰ حدود ۷۰ تا ۷۲ درصد از مردان سالمند مبتلا به چاقی مفرط ( BMIمساوی یا بیش تر از ۳۵) داروهای کاهش‌دهنده کلسترول مصرف می‌کردند، در حالی که این رقم برای مردان سالمند با BMIنرمال ۴۰ تا ۴۸ درصد بود.
دکتر لاکشیا جین، از دانشکده سلامت عمومی کالج امپریال لندن، گفت: «این تحلیل جدید نشان می‌دهد که همگرایی مشاهده شده در سطح کلسترول و فشار خون بین افراد بالای ۴۰ سالِ مبتلا به چاقی و افراد با BMIنرمال، عمدتاً ناشی از مصرف استاتین‌ها و سایر داروهای به‌راحتی در دسترس برای کاهش خطر قلبی-عروقی است. این یک داستان موفقیت بزرگ در سلامت عمومی است که نباید با ورود داروهای جدید کاهش وزن، آن را نادیده بگیریم.»
خطرات قلبی-عروقی برای بزرگسالان جوان‌تر همچنان باقی است
در بزرگسالان جوان‌تر (زیر ۴۰ سال)، یافته‌های مطالعه نشان‌دهنده کاهش اندک یا عدم کاهش شکاف در فشار خون یا کلسترول بین افراد مبتلا به چاقی و افراد با BMI نرمال است. داده‌ها همچنین نشان می‌دهند که میزان استفاده از داروهای کاهش‌دهنده کلسترول و فشار خون در این گروه سنی پایین است، که این خود تأیید می‌کند دارو عامل اصلی کاهش شکاف در گروه‌های سنی بالاتر است.
دکتر ایز دآیلود دِ بریسیس، از دانشکده سلامت عمومی کالج امپریال لندن، گفت: «اگرچه این خبر برای بزرگسالان سالمند مبتلا به چاقی خوب است، اما نتایج ما نشان می‌دهد که خطرات سلامت قلبی-عروقی برای بزرگسالان زیر ۴۰ سال همچنان بیشتر از همتایان با BMI نرمال است. مداخلات سبک زندگی زودهنگام، غربالگری و در صورت لزوم، تجویز دارو در این گروه جوان‌تر باید برای جلوگیری از عوارض قلبی-عروقی طولانی‌مدت مرتبط با چاقی در نظر گرفته شود.»
محققان به برخی محدودیت‌های این مطالعه نیز اشاره کردند، از جمله اینکه تحلیل آنها محدود به هفت کشور با درآمد بالا بود و بنابراین ممکن است یافته‌ها در جاهای دیگر، به‌ویژه در کشورهای با درآمد کم و متوسط (که استفاده از داروهای فشار خون و کلسترول در آنها کمتر است)، قابل تعمیم نباشد. علاوه بر این، بررسی تأثیر دوزهای مختلف دارو نیز امکان‌پذیر نبود.
دکتر یوآن لو از دانشکده پزشکی ییل در ایالات متحده که در این مطالعه مشارکت نداشت، در یادداشتی نوشت: «این مطالعه، خطر قلبی-عروقی مرتبط با چاقی را فراتر از صرفِ چربی اضافی، به عنوان بازتابی از دسترسی به درمان، تعامل با سیستم سلامت و زمان‌بندی مداخلات بازتعریف می‌کند. همگرایی شاخص‌های خطر نباید با حذف خطرات مرتبط با چاقی، اشتباه گرفته شود. اگرچه درمان فشار خون و کلسترول ممکن است بخشی از آسیب‌های قلبی ناشی از چاقی را کاهش دهد، اما بار مداوم بیماری در جوانان و پیامدهای چندسیستمی گسترده‌تر چاقی، ضرورت استراتژی‌های پیشگیرانه یکپارچه (فراتر از درمان صرفِ یک عامل خطر) را برجسته می‌کند.»
منبع:
https://medicaldialogues.in/cardiology-ctvs/news/blood-pressure-and-cholesterol-in-adults-with-obesity-increasingly-resemble-those-with-normal-bmi-lancet-study-180660